دستکش ضد اسید چیست؟ کاربردها و نکات مهم انتخاب

آیا هر دستکش ضد اسید برای تمام مواد شیمیایی مناسب است؟

خیر. یکی از مهم‌ترین نکات در انتخاب دستکش ایمنی ضد اسید این است که هیچ دستکشی را نمی‌توان به‌طور مطلق برای تمام مواد شیمیایی مناسب دانست. حتی دو دستکش با ظاهر مشابه ممکن است در برابر یک ماده شیمیایی عملکرد متفاوتی داشته باشند.

مقاومت شیمیایی دستکش به عوامل مختلفی وابسته است:

• نوع ماده شیمیایی: اسید، باز، حلال و سایر مواد می‌توانند رفتار متفاوتی در برابر یک ماده دستکش داشته باشند.
• غلظت ماده: مقاومت یک دستکش در برابر یک ماده با غلظت‌های مختلف لزوماً یکسان نیست.
• مدت تماس: تماس کوتاه‌مدت با پاشش ماده با غوطه‌وری طولانی‌مدت تفاوت دارد.
• دمای ماده: افزایش دما می‌تواند بر رفتار برخی مواد دستکش در برابر مواد شیمیایی تأثیر بگذارد.
• جنس و ضخامت دستکش: ترکیب و ضخامت ماده می‌تواند روی میزان مقاومت و زمان عبور ماده اثرگذار باشد.
• شرایط استفاده: پارگی، سوراخ‌شدن، کشیدگی یا فرسودگی می‌تواند عملکرد حفاظتی دستکش را کاهش دهد.

یکی از شاخص‌های مهم در ارزیابی مقاومت شیمیایی، Breakthrough Time یا زمان عبور ماده شیمیایی است. این شاخص بیان می‌کند ماده شیمیایی در شرایط آزمایش‌شده چه مدت زمان نیاز دارد تا از ماده دستکش عبور کند. برای همین، جدول سازگاری شیمیایی تولیدکننده اهمیت زیادی دارد و نباید زمان‌های آزمایشگاهی را بدون توجه به شرایط واقعی کار، معادل زمان استفاده ایمن در محیط کار دانست.

استاندارد EN ISO ۳۷۴ در دستکش‌های مقاوم شیمیایی چه چیزی را مشخص می‌کند؟

استاندارد EN ISO ۳۷۴ برای دستکش‌های محافظ در برابر مواد شیمیایی خطرناک و میکروارگانیسم‌ها به کار می‌رود و روش‌ها و الزامات مختلفی برای ارزیابی عملکرد دستکش‌های شیمیایی تعریف می‌کند. در این ارزیابی، مفاهیمی مانند Penetration، Permeation و Degradation اهمیت دارند.

Penetration یا نفوذ چیست؟

Penetration به عبور ماده از سوراخ‌ها، درزها، نقص‌ها یا مسیرهای فیزیکی موجود در دستکش گفته می‌شود. بنابراین حتی اگر ماده دستکش از نظر شیمیایی با یک ماده سازگار باشد، وجود سوراخ یا نقص می‌تواند باعث تماس ماده با پوست شود.

Permeation یا تراوش چیست؟

Permeation با نفوذ فیزیکی متفاوت است. در این حالت، مولکول‌های ماده شیمیایی از ساختار ماده دستکش عبور می‌کنند، حتی اگر سوراخ یا پارگی قابل مشاهده‌ای وجود نداشته باشد.

یکی از نتایج مهم آزمایش تراوش، Breakthrough Time است. این زمان در شرایط آزمایش مشخص می‌کند چه مدت طول می‌کشد تا ماده شیمیایی از دستکش عبور کند. طبق طبقه‌بندی EN ISO ۳۷۴، سطوح عملکرد تراوش از سطح ۱ تا ۶ تعریف می‌شوند و زمان‌های عبور بالاتر، سطح عملکرد بالاتری را نشان می‌دهند.

Degradation یا تخریب چیست؟

تخریب به تغییر نامطلوب در ویژگی‌های فیزیکی دستکش در اثر تماس با ماده شیمیایی گفته می‌شود. تغییر رنگ، نرم‌شدن، تورم، پوسته‌پوسته‌شدن، شکننده‌شدن یا ازهم‌گسیختگی می‌تواند از نشانه‌های تخریب باشد.

بنابراین هنگام بررسی یک دستکش شیمیایی نباید فقط به عبارت «مقاوم در برابر اسید» توجه کرد. باید مشخص شود دستکش در برابر کدام ماده، با چه شرایطی و با چه عملکرد آزمایش‌شده‌ای مقاومت دارد.

تفاوت Type A، Type B و Type C چیست؟

در طبقه‌بندی EN ISO ۳۷۴-۱، دستکش‌های مقاوم شیمیایی بر اساس عملکرد تراوش به سه گروه Type A، Type B و Type C تقسیم می‌شوند:

این دسته‌بندی به تعداد و سطح مقاومت دستکش در برابر مواد شیمیایی آزمون‌شده مربوط است و به تنهایی به این معنا نیست که Type A برای هر ماده شیمیایی بهتر از Type B یا C است. ماده شیمیایی مشخص و نتایج آزمون آن باید بررسی شود.